19 listopada 2018 roku prezydent Andrzej Duda podpisał ustawę o Pracowniczych Planach Kapitałowych (PPK). Zgodnie z założeniami wejdą one w życie od 1 stycznia 2019 roku. Co to oznacza dla pracowników?

Społeczeństwa się starzeją i stają przed dylematem, skąd znaleźć pieniądze na emerytury dla swoich członków. W Polsce w perspektywie najbliższych 25 lat, wysokość emerytur dla znaczącej liczby rodaków, znacząco spadnie. Obecna stopa zastąpienia, czyli stosunek wysokości ostatniego wynagrodzenia do pierwszej emerytury, stanowi około 50 proc. i zgodnie z prognozami GUS może się zmniejszyć nawet do 25 proc. w ciągu następnych 20 lat! Uwzględniając powyższe prognozy, koniecznym staje się dywersyfikowanie dochodów i dodatkowe oszczędzanie, aby zapewnić odpowiedni poziom życia na emeryturze. Z pomocą mają tu właśnie przyjść PPK.

Po co i dla kogo?
Pracownicze plany kapitałowe docelowo obejmą wszystkich zatrudnionych, za których pracodawca płaci składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Oprócz nich, z PPK skorzystają również osoby, które pracują w oparciu o umowy zlecenia, umowy agencyjne, wykonują pracę nakładczą, są członkami rad nadzorczych lub spółdzielni rolniczych. Udział w PPK będzie dobrowolny. Każda osoba po automatycznym wpisaniu do PPK będzie mogła podjąć decyzję, czy chce pozostać w programie, czy też woli zrezygnować z oszczędzania. Co cztery lata zatrudnieni będą ponownie zapisywani do PPK.

Pracownicze Plany Kapitałowe będą wprowadzane stopniowo, docelowo obejmą swym zasięgiem prawie 11,5 mln Polaków, a obowiązek utworzenia programu przez pracodawców będzie zgodny z poniższym harmonogramem:
• od 1 lipca 2019 r. dla podmiotów, które zatrudniają co najmniej 250 osób;
• od 1 stycznia 2020 r. dla podmiotów zatrudniających co najmniej 50 osób;
• od 1 lipca 2020 r. dla podmiotów zatrudniających co najmniej 20 osób;
• od 1 stycznia 2021 r. dla pozostałych podmiotów oraz osób zatrudnionych w jednostkach sektora finansów publicznych.

Skąd i ile?
Oszczędności gromadzone w ramach PPK będą finansowane z trzech źródeł – z wpłat uczestników i podmiotów zatrudniających oraz dopłat państwowych. W pierwszych dwóch przypadkach środki będą przekazywane w formie wpłat podstawowych – pracownicy będą odprowadzać 2 proc. wynagrodzenia brutto, a pracodawcy 1,5 proc. wynagrodzenia brutto. W sytuacji, gdy uczestnicy będą zarabiali mniej niż 120 proc. minimalnego wynagrodzenia, ich wpłata będzie mogła zostać na ich wniosek obniżona do 0,5 proc. Oprócz wpłat podstawowych będzie też możliwość dokonywania wpłat dodatkowych. Uczestnicy PPK otrzymają również od państwa jednorazową „wpłatę powitalną” w wysokości 250 zł, a w przypadku pozostania w PPK dopłaty roczne w wysokości 240 zł, finansowane z Funduszu Pracy.
Co ważne, oszczędności na koncie pracownika będą prywatne i będą mogły zostać w każdej chwili wypłacone oraz dziedziczone (w przypadku śmierci). Wypłaty zgromadzonych oszczędności będą możliwe już od 60. roku życia, bez względu na płeć. Po ukończeniu 60. roku życia uczestnik jednorazowo będzie mógł wypłacić 25 proc. zgromadzonych oszczędności, a pozostałą część (75 proc.) rozłożyć na co najmniej 120 miesięcznych rat.

Kto tym zarządzi?
Za zarządzanie zebranymi oszczędnościami odpowiedzialna będzie instytucja finansowa, legitymująca się co najmniej trzyletnim doświadczeniem w zakresie zarządzania aktywami oraz kapitałem własnym nie mniejszym niż 25 mln zł. Wyboru instytucji finansowej dokonuje pracodawca w porozumieniu ze stroną społeczną czyli reprezentacją pracowników lub związkami zawodowymi.

Instytucje finansowe będą miały na celu pomnażanie zebranych środków, a za zarządzanie oszczędnościami uczestników będą pobierać opłaty w wysokości nie wyżej niż 0,6 proc. wartości aktywów netto. Wpłaty uczestników PPK będą gromadzone na indywidualnych rejestrach w ramach tzw. funduszy zdefiniowanej daty. Jest to rodzaj funduszu inwestycyjnego z określoną datą docelową inwestycji. W zależności od wieku uczestnika, sposób inwestowania środków będzie się stopniowo zmieniać.
Dla osób młodszych będą to głównie akcje, a bliżej daty wypłaty oszczędności (zbliżania się do 60. roku życia przez uczestnika), bezpieczniejsze aktywa, takie jak obligacje czy bony skarbowe.

Powyższe regulacje dotyczące PPK nie będą obejmowały pracodawców, którzy prowadzą pracownicze programy emerytalne (PPE) i finansują pracownikom w całości składkę w wysokości 3,5 proc. wynagrodzenia.
Tomasz Fronczak, Dyrektor Biura Programów Emerytalno-Oszczędnościowych w TFI PZU.

Więcej informacje na temat PPE i PPK: www.emerytura.pzu.pl; ppe@pzu.pl. (22) 582 28 99